TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Konuşmasında bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesi, yapay zekânın akademik hayattaki yeri ve üniversitelerin toplumsal sorumluluğu gibi başlıkları ele aldı.

Akademik etik ve bilimsel sorumluluk

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Akademisyenlerin yalnızca bilgi üretmekle yetinmeyip, bu birikimi toplumsal gelişime katkı sağlayacak biçimde değerlendirmeleri gerektiğini ifade etti.

Yapay zekâ ve akademik dürüstlük

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesinin etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiğini söyleyen Şeker, kaynak gösterilmeden içerik kullanımı, güvenilmeyen kaynakların ortaya çıkması ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini önemli sorunlar olarak nitelendirdi. Bu teknolojilerin destekleyici bir araç olarak görülmesi gerektiğini, bilimsel ürünün doğruluğundan ise araştırmacının sorumlu olduğunu vurguladı.

Şeker ayrıca yapay zekâ uygulamalarında insan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin gözetilmesi gerektiğini dile getirdi.

Üniversiteler ve Türkiye’nin bilim vizyonu

Üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı işlevlerine değinen Şeker, değişen bilimsel koşullara uyum sağlanması ve eğitimde niteliğin korunmasının önemini belirtti. Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji ve akademi alanlarındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini ifade ederek araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınması gerektiğini söyledi. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını kaydetti.

TÜBA’nın destek programları

Konuşmasında TÜBA’nın Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmalara değinen Şeker, bu programların Türkiye’nin bilimsel birikimine katkı sunduğunu belirtti. Konuşmasını, bilim insanlarının etik ilkeleri gözeterek, sürekli öğrenmeye açık kalarak ve bilimsel birikimi toplum yararına değerlendirerek çalışmaları gerektiği yönündeki vurgusuyla tamamladı.