İleri evre over kanseri hastalarında tedavi rotasını netleştiren cerrahi kriterler

Ameliyat öncesi kemoterapi almış ve cerrahiye hazırlanan seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri hastaları için operasyon esnasında uygulanan sıcak kemoterapi, sağkalım süresini uzatan bilimsel bir seçenek sunuyor.

Bu alandaki bilimsel zemini destekleyen OVHIPEC-1 çalışmasının uzun dönemli verileri, başarılı cerrahiye eklenen bu yöntemin hastalığın ilerleme sürecini yavaşlattığını ortaya koyuyor. Benzer biçimde, tümörün ilk defa nüksettiği, platin içerikli tedavilere olumlu yanıt veren ve tüm görünür kitleleri operasyonla bütünüyle temizlenebilen hasta grubunda da yaşam süresi kazanımları bildiriliyor. Ancak nüks vakalarında ağır yan etki tablosunda artış kaydedildiği için olası risklerin mutlaka hesaba katılması gerekiyor.

Hasta seçimini belirleyen etkenler

Yöntemin her evreye uygulanamayacağını aktaran Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, böbrek fonksiyonlarının, genel sağlık profilinin ve cerrahi planın belirleyici olduğunu dile getiriyor. Güncel ASCO rehberi de operasyon öncesi kemoterapi görmüş, böbrekleri ve genel kondisyonu uygun evre III vakalarda bu yöntemin bir alternatif olarak masaya gelebileceğine işaret ediyor.

Kişiye özel değerlendirme sürecini açıklayan Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, şunları söylüyor: “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.”

Ameliyathane ortamında uygulanan yöntemin ilkeleri

Kısa adı HIPEC olan hipertermik intraperitoneal kemoterapi, ısıtılan kemoterapi ilacının cerrahi işlem sırasında özel bir sistem yardımıyla batın boşluğuna verilip belirli bir müddet dolaştırılması prensibine dayanıyor. Karın zarına ve iç organ yüzeylerine yayılabilen over kanserinde, cerrahi sınır yalnızca yumurtalıklarla kalmayabiliyor. Görünür tümörlerin çıkarılmasını takiben verilen ısıtılmış ilaç, karında kalabilecek mikroskobik kanser hücrelerini hedef alıyor. Isı düzeyi, ilaç içeriği ve uygulama zamanı önceden belirlenen protokole göre yürütülüyor.

Yöntemin cerrahi temizliğin alternatifi olmadığını vurgulayan Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, şu uyarılarda bulunuyor:

“Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Kahramanoğlu ayrıca ekliyor: “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”

Organize ekip çalışması ve tedavi takvimi

İleri evre yumurtalık kanserinde sürecin nasıl başlayacağı hastaya göre şekilleniyor, kimi vakada cerrahiyle başlanırken kimi vakada öncelikle kemoterapi veriliyor. Jinekolojik onkoloji alanının yönlendirdiği bu süreçte cerrahi yetkinliğin yanında anestezi, ameliyat sonrası bakım ekibi, yoğun bakım ve medikal onkoloji birimlerinin koordinasyonu önem taşıyor. Kahramanoğlu, yaklaşımın temelini şu şekilde aktarıyor:

“Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”