Ege Üniversiteler Birliği kuruldu: 19 yükseköğretim kurumu ortak araştırma ve laboratuvar kullanımı için bir araya geldi
Muğla'daki kuruluş toplantısında hayata geçen birlik, Ege'deki devlet ve vakıf üniversitelerini kapsıyor. YÖK Başkanı Özvar, ortak araştırma bütçesi ve laboratuvarların birlikte kullanılması çağrısı yaptı.

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin ev sahipliğinde yapılan kuruluş ve lansman toplantısında Ege Üniversiteler Birliği’nin (EBÜB) hayata geçtiğini duyurdu. Birlik, bölgedeki 19 yükseköğretim kurumunu çatısı altında topluyor. Toplantı 20 Kasım 2026 tarihli.
Birliğin hedefleri arasında ortak bilimsel araştırmalar, öğrenci ve akademisyen değişimi, araştırma altyapılarının ortak kullanımı ve eğitimde iş birliği var. Özvar, üniversitelerin bilimsel birikiminin kurumların sınırlarını aşması gerektiğini söyledi ve “Bu iş birliği güç birliğidir” dedi.
Birlik neyi değiştirecek?
Özvar’a göre bir üniversitenin güçlü olduğu alanda edindiği bilgi ve tecrübe, diğer üniversitelerin gelişimine de hizmet etmeli. Birlik, üniversitelerin kurumsal kimliklerini ve önceliklerini koruyarak kaynaklarını daha verimli kullanmalarını sağlayacak. Özvar, Ege Bölgesi’ndeki bütün üniversitelerin birliğe dahil edildiğini, devlet üniversitelerinin yanı sıra vakıf üniversitelerinin de yer aldığını belirtti.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi birliğin ilk dönem başkanlığını üstlenecek. Üniversitenin rektörü Prof. Dr. Turhan Kaçar, birliğin üye üniversitelerin kurumsal kapasitesini güçlendireceğini söyledi. Kaçar, ortak iradenin somut projelere dönüşeceğine inandıklarını da ekledi.
Ortak araştırmalar nasıl yürüyecek?
Özvar, iklim değişikliği, enerji dönüşümü, gıda güvenliği, sağlık ve dijital teknolojiler gibi alanlardaki sorunların tek bir disiplinin imkânlarıyla çözülemeyecek kadar karmaşık hale geldiğini anlattı. Ege Bölgesi’nin tarım ve gıda teknolojileri, yenilenebilir enerji, su kaynaklarının yönetimi, sağlık bilimleri, turizm ve kültürel miras araştırmalarında geniş bir potansiyeli olduğunu belirten Özvar, farklı üniversitelerdeki uzmanlıkların ortak çalışmalarda buluşmasını istedi.
Örnek olarak su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimini gösterdi. Mühendislik, tarım, çevre bilimleri ve ekonomi alanlarındaki araştırmacıların birlikte hazırlayacağı projelerin, üniversitelerin ayrı ayrı yürüteceği çalışmalardan daha kapsamlı sonuç verebileceğini söyledi. Ortak araştırma ekipleri ile uzun vadeli bilimsel çalışma gruplarının birliğin öncelikleri arasında olması gerektiğini de ekledi.
Laboratuvarlar ve cihazlar ortak mı kullanılacak?
Özvar, birliğin ilk somut işlerinden birinin bölgedeki araştırma altyapılarının ortak envanterini çıkarmak olması gerektiğini söyledi. Amaç, üniversitelerin laboratuvar, araştırma merkezi ve ileri teknoloji cihazlarından bölgedeki bütün üniversitelerin yararlanabilmesi.
Benzer altyapıların her üniversitede ayrı ayrı kurulmasının her zaman mümkün olmadığını, yatırımların tekrarlanmasının da kaynakların verimli kullanımını zorlaştırdığını belirtti. Yükseköğretim Kurulu, bu sistem için dijital altyapı ve bilgi temini desteği verebilecek. Özvar’ın önerdiği sistemde şunlar görülecek:
- Hangi üniversitede hangi laboratuvar ve cihazın bulunduğu
- Bunların teknik kapasiteleri
- Araştırmacıların bunlardan hangi şartlarda yararlanabileceği
Cihaz kullanım takvimleri, teknik personel desteği, bakım giderleri ve kullanım koşulları ise üniversiteler arası protokollerle düzenlenecek.
Ortak projelerin parası nereden çıkacak?
Özvar, üniversitelerin bilimsel araştırma projeleri (BAP) bütçelerinin belirli bir bölümünü, mevzuat ve yetkili kurul kararları çerçevesinde birlik üyesi üniversitelerle geliştirecekleri projelere ayırmayı değerlendirebileceklerini söyledi. Araştırma üniversitesi niteliğindeki ve döner sermaye geliri daha yüksek olan üniversitelerin imkânlarını diğerleriyle birlikte kullanmasını beklediklerini de ekledi. Yükseköğretim Kurulu da kalkınma planlarıyla uyumlu öncelikli bilim alanlarını ve bölgesel ihtiyaçları dikkate alarak üniversiteleri ortak hedeflere yönlendirecek.
Eğitimde ve öğrenci hareketliliğinde neler var?
Özvar, birliğin eğitim-öğretim tecrübelerinin paylaşılmasına da odaklanmasını istedi. Başarılı öğretim yöntemleri, uygulamalı eğitim modelleri, öğrenci danışmanlığı ve ölçme-değerlendirme uygulamalarının üniversiteler arasında yaygınlaşması gerekiyor. Bunun için eğitimden sorumlu rektör yardımcıları, dekanlar ve akademisyenlerle düzenli toplantılar yapılmasını önerdi.
Doktora öğrencilerinin başka üniversitelerdeki araştırma seminerlerinden, laboratuvarlardan ve akademik uzmanlıklardan yararlanması için ortak programlar kurulmasını isteyen Özvar, hareketliliğin yalnızca lisans öğrencileriyle sınırlı kalmaması gerektiğini söyledi. Sağlık, mühendislik, sosyal bilimler, eğitim ve spor alanlarındaki doktora öğrencilerinin hareketliliğiyle genç araştırmacıların daha geniş bilimsel çevrelerle ilişki kurabileceğini ve farklı araştırma yöntemlerini tanıyabileceğini belirtti.
İdari tarafta da insan kaynakları, mali yönetim, araştırma projelerinin idaresi ve öğrenci hizmetlerindeki başarılı uygulamaların paylaşılması gerekiyor. Özvar’a göre idari yöneticilerin önceden belirlenmiş gündemlerle düzenli bir araya gelmesi kurumsal kapasiteyi geliştirecek.
Yapay zekâ kullanımında ne vurgulandı?
Özvar, yapay zekâ araçlarının üniversitelerde eğitim, öğretim ve araştırma süreçlerinde giderek yaygınlaştığını söyledi. Üniversitelerde yapılan anketlerde öğretim elemanları, idari personel ve öğrencilerin bu araçları kullanma oranı yüzde 60’ı aşmış durumda. Özvar, birkaç yıl içinde oranın yüzde 100’e yaklaşabileceğini ifade etti.
Bilimsel doğrulama, veri güvenliği, akademik dürüstlük ve öğrencilerin bağımsız düşünme becerilerinin korunması gerektiğini vurguladı. Yükseköğretim Kurulunun yapay zekâ kullanımına ilişkin etik rehberinin üniversiteler tarafından geliştirilip öğrencilere, öğretim elemanlarına ve idari personele yaygınlaştırılmasını istedi. Her disiplinin bu araçlardan hangi amaçla ve hangi şartlarda yararlanacağını kendi bilimsel yöntemleri çerçevesinde değerlendirmesi gerektiğini, birliğin de bu konudaki tecrübelerin paylaşılmasında rol alabileceğini söyledi.
Uluslararası projelerde ne planlanıyor?
Özvar’a göre uluslararası bilimsel iş birlikleri birliğin sürekli gündeminde olmalı. Bir üniversitenin yurt dışındaki araştırma merkezleriyle ilişkileri, diğer üniversitelerin araştırmacılarına da imkân sağlayabilir. Özellikle Avrupa Birliği araştırma programları ve diğer uluslararası fonlar için ortak proje hazırlama kapasitesinin geliştirilmesini, üniversitelerin proje destek birimleri arasında yakın ilişki kurulmasını önerdi. Uluslararası araştırma gruplarına katılımın genç akademisyenlerin gelişimine ve üniversitelerin araştırma kapasitesine katkı vereceğini söyledi.
Türkiye’nin disiplinler arası bilim sıralamasındaki yeri
Özvar, Times Higher Education 2027 Disiplinler Arası Bilim Sıralaması sonuçlarını da değerlendirdi. Türkiye’nin 89 üniversiteyle Avrupa birincisi, dünya ikincisi olduğunu söyledi. Türk üniversitelerinden 13’ü dünyanın ilk 200’ünde, 38’i ilk 500’ünde, ikisi ise ilk 100’de yer aldı. Sonuçları uluslararası görünürlük açısından memnuniyet verici bulan Özvar, asıl hedefin bu geniş temsilin araştırmaların niteliğine, özgünlüğüne ve uluslararası etkisine daha güçlü yansıması olduğunu belirtti.
İlk adımlar neler olacak?
Özvar, birliğin başarısının hedeflerin uygulanabilir bir çalışma programına dönüşmesine ve sonuçların düzenli değerlendirilmesine bağlı olduğunu söyledi. İlk aşamada bilimsel araştırma, eğitim-öğretim ve idari iş birliği alanlarında çalışma grupları kurulmasını önerdi. Araştırma altyapılarının ortak kullanımına yönelik hazırlıklar, ortak araştırma ekiplerinin kurulması ve başarılı eğitim uygulamalarının paylaşılmasına dair toplantılar ilk faaliyetler arasında yer alabilir. Birliğin yeni bürokratik süreçler yaratmak yerine mevcut akademik ve idari kapasiteyi daha etkili kullandırması gerektiğini de söyleyen Özvar, başarılı uygulamaların Türkiye’nin diğer bölgelerine örnek olacağına inandığını belirtti.
Protokolde neler yazıyor?
Ege Bölgesi Üniversiteler Birliği İş Birliği Protokolü, ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim-öğretim iş birliğini, öğrenci ve öğretim elemanı değişimini, bilimsel ve teknolojik araştırma-geliştirme faaliyetlerini ve ortak projeleri öngörüyor. Akademik, idari, sportif, sosyal ve kültürel etkinlikler ile öğrenci konseyleri, kulüpleri ve toplulukları arasındaki ortak çalışmalar da birliğin faaliyet alanlarında yer alıyor.
Birliğe hangi kurumlar üye?
Protokolde yer alan 19 kurum şunlar:
- Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Dokuz Eylül Üniversitesi
- Ege Üniversitesi
- İzmir Bakırçay Üniversitesi
- İzmir Demokrasi Üniversitesi
- İzmir Ekonomi Üniversitesi
- İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi
- İzmir Konak Meslek Yüksekokulu
- İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü
- Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Pamukkale Üniversitesi
- Uşak Üniversitesi
- Yaşar Üniversitesi
Özvar, Muğla programı kapsamında Muğla Valisi İdris Akbıyık’ı makamında ziyaret etti. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde de Rektör Prof. Dr. Turhan Kaçar’dan üniversitede yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.







